Özgeçmişinizin onaylanması sonucunda iş görüşmesine çağırıldınız ve artık görüşme sırasında neler sorulabileceğine, nasıl bir yaklaşım içinde olabileceğinize odaklanmalısınız. İş görüşmeleri belki de iş bulma sürecinin en stresli basamağıdır çünkü artık özgeçmişinizde yazdığınız özelliklerinizi anlatmalı ve bazı yeteneklerinizi ispatlamalısınız. İş görüşmesine çağırılma sebebiniz sizi bireysel olarak tanımak, şirkete uyum sağlayıp sağlayamayacağınızı görmek ve iletişim becerilerinizi test etmektir.

İş görüşmeleri sırasında sorulan temel sorular vardır. Bu sorularla her iş görüşmesinde karşılaşabilirsiniz. Bu sorular eğitim hayatınızla, iş deneyiminizle, teknik bilginizle, beceri ve özelliklerinizle ilgili olacaktır. Bazı şirketler kişiliğinizle ilgili detayları görmek için farklı sorular da sormaktadır. Bunlar psikolojik değerlendirme tarzında olabileceği gibi direkt durum analizi içeren sorular da olabilir.

Şimdi, bu soruları ve onlara verilebilecek en uygun cevapları görelim.

Neden sizi işe almalıyız?

Bu soru aslında “kendini tanıt” olarak anlaşılabilir. Sizden şirket için hangi özelliklerinizin, deneyiminizin ya da eğitiminizin faydalı olacağı cevabı beklenmektedir. bu soru şirkete hangi açılardan fayda sağlayacağınızı, katkınızı öğrenmek için sorulmaktadır. Vereceğiniz cevabın içerisinde şirketin vizyonu ve misyonu içinde yer alan anahtar kelimeleri ya da eş anlamlılarını kullanmaya çalışın. İş ilanını ve şirketin web sitesini çok iyi inceleyin ve şirket kültürüne kolay uyum sağlayabileceğinizi gösteren cümleler tercih edin.

Özgeçmişinizde yer alan ve iş ilanında istenen özelliklerinizi vurgulayın. Eğer iş ilanında “takım çalışması” özelliği isteniyorsa bu soruyu cevaplarken daha önce içinde bulunduğunuz takım çalışmalarını örnek verin. Eğer bir proje içinde yer aldıysanız, sorumluluklarınızdan ve başarınızdan bahsetmeyi unutmayın.

Eğer yöneticilik deneyiminiz varsa bunun hem takım çalışması hem de sorumluluk gerektiren bir pozisyon olmasından dolayı bu deneyiminizi detaylandırabilirsiniz. Sadece şirket kültürüne odaklanmayıp, açık olan pozisyon için de uygunluğunuzu vurgulayın. Eğer varsa deneyiminiz bu pozisyonun gerektirdiği bilgi, deneyim ve sorumluluğa sahip olduğunuz örneklerle açıklayabilirsiniz. Başvurduğunuz pozisyonun kariyer hedeflerinizle örtüşmesi de bahsedeceğiniz bir diğer konu olabilir.

Neden X üniversitesinde okudunuz?

Bu soruda dürüst olup gerçek sebeplerinizi söyleyebilirsiniz. Bu sebepler okulun konumu, maliyet, bölüm gibi avantajları içerebilir. Bunun yanında eğer başarılı bir üniversiteyse bundan kesinlikle bahsedin. Unutmayın, başarılı bir üniversiteyi kazanmak daha çok küçük yaşlardan itibaren kariyer hedefinize gitmek için planlı ve düzenli çalıştığınızı, sorumluluk sahibi olduğunuzu ve başarı odaklı çalışabildiğinizi gösterir.

Bu soruyu cevaplarken “puanım buna yetti” gibi bir cevap verilmemelidir. Üniversitenin güçlü olduğu alanlar, size sunduğu imkânlar (laboratuvar, staj), sosyal aktivitelerden bahsedebilirsiniz. Üniversiteler sadece size alan bilgisi vermez, aynı zamanda değişik bakış açıları kazandırmayı ve sosyal aktivitelere katılmanızı sağlar.

Neden bizimle çalışmak istiyorsunuz?

Bu soru yine sizin kariyer hedeflerinizi, yeteneklerinizi ve bilginizin şirket ile uyumunu ölçmek için soruluyor olabilir. Şirketin hedeflerini, şirketin web sitesinde bulunan misyon ve vizyon sayfasında bulabilirsiniz. Şirketin hedeflerini araştırıp kendi hedeflerinizle uyumluluğunu vurgulayın. Şirketle ilgili basında çıkan bilgilendirmeleri ve haberleri araştırın ve bundan elde ettiğiniz bilgileri kendi bilgi ve becerilerinizle, deneyimlerinizle eşleştirin. Uyumlu, hedefleri olan, takım çalışmasında görev alabilen ve alanında bilgili bir aday her şirketin çalışmak isteyeceği kişidir.

Eski şirketinizden ya da iş yerinizden neden ayrıldınız?

Bu bir tuzak soru olabilir. Bu soruyu cevaplarken asla eski işyerinizi kötüleyecek cümleler kurmayın. Kurduğunuz her olumsuz cümle sizin iş etiğiyle ilgili tutumunuzu ele verebilir. Unutmayın, şirket içinde konuşulan her şey, alınan her karar ve yaşanılan her sorun orada kalmalı. Patronunuzun ya da iş arkadaşınızın çok olumsuz özellikleri olsa bile bu asla iş görüşmesinde gündeme gelmemeli.

Burada vereceğiniz cevaplar yine kariyer planlarınızla ilgili olabilir. Başvuru yaptığınız şirketin ulusal ve uluslararası çalışmaları, başarıları ve faaliyet alanlarından bahsedip bunun parçası olmak istediğinizden, değişik iş deneyimlerine açık olduğunuzdan bahsedebilirsiniz. Böyle detaylı bir cevap sizin hem işinizle ilgili hedefleriniz olduğunu gösterir hem de başvurduğunuz şirketi iyi tanıdığınızı.

Kısa süreli ve uzun süreli hedefleriniz nelerdir?

Bu, vereceğiniz cevaba göre yine tuzak soru niteliği taşıyabilir. Bu sorunun amaçlarından biri sizin bu şirkette veya pozisyonda uzun süreli çalışmaya istekli olup olmadığınızdır. Şirkette uzun süre çalışmaya niyetinizin olmadığını belirten her türlü cevaptan kaçının. Kimse yatırım yapıp eğittiği bir çalışanının kısa süre sonra başka bir şirkete ya da alana kaymasını istemez.

Uzun ya da kısa süreli kariyer hedeflerinizi bir şekilde başvurduğunuz şirketin hedefleri ile bağdaştırın. Şirkette uzun süreli çalışma niyetinizi belirtin.

İş görüşmesinde sorulmayan ancak sizi ele veren davranışlarınız.
İş görüşmelerinin amaçlarından biri de sizin davranışlarınızı ve iletişim becerilerinizi gözlemlemektir. Sorulara verdiğiniz cevaplar kadar bu gözlemler sonunda hakkınızda edinilen izlenimler de iş görüşmenizin başarısını etkileyecektir.

İş görüşmesine vaktinde geldiniz mi?

Büyük şehirde yaşamanız, trafikte problem yaşamanız ya da herhangi bir sağlık problemi görüşmeye geç kalmanız için geçerli sebepler olabilir ama unutmayın orada başka adaylar da var ve her biri sizin rakibiniz. Sağlık problemleri dışında hiçbir bahane kabul görmeyecektir. Her türlü ihtimali göz önüne alıp evden erken çıkın. Gerekirse görüşmenin olacağı yere yakın bir yerde (kafe, park) bekleyin ama görüşmeye vaktinden 5 dakika önce gelin.

Cep telefonunuz kapalı mı?

Görüşmeye girmeden hemen önce cep telefonunuzu sessiz konumuna getirin. İş görüşmesi süresince ne sebeple olursa olsun cep telefonunuza bakmayın.

Uygun giyindiniz mi?

İş görüşmeleri resmi görüşme niteliği taşımalı yani olabildiğince formal giysiler tercih edin. Koyu renk takım elbiseler, ütülü gömlekler, temiz ve boyalı ayakkabılar, bakımlı tırnaklar görünüşünüzle ilgili ilk dikkat etmeniz gereken unsurlardır. Kadınların aşırı makyaj ve abartılı takılardan uzak durması tavsiye edilir.

Çok hızlı ya da yavaş mı konuştunuz?

Görüşme sırasında ses tonunuza ve sesinizin yüksekliğine dikkat etmeye çalışın. Çok kısık bir ses sizi güçsüz ve iletişimde isteksiz gösterebilir. Çok yüksek sesli konuşmaktan da kaçınmalısınız. Hızlı konuşmak söylediklerinizin anlaşılmasını zorlaştırırken yavaş konuşmak sizi dinleyenler için sıkıcı olacaktır. Bir süre sonra sizin söylediklerinizi takip etmeyi bırakabilirler. Güçlü iletişim becerilerinin bir göstergesi de uygun ses tonu ve buna eşlik eden yüz ifadeleridir.

Kısa ya da çok uzun cevaplar mı verdiniz?

Tek kelimelik cevaplar vermeyin. Cevabınız evet ya da hayır şeklinde olacaksa muhakkak cevabınızı açıklayacak cümleler kurun. Neden evet ya da hayır dediğinizi somut örneklerle açıklamaya çalışın. Cevaplarınızda kendinizi uzun uzun öven cümleler olmasın.

İş görüşmelerinde olumlu bir izlenim bırakmak ve hedeflediğiniz pozisyona gelmek için hem sözlü hem de yazılı elemelerde başarılı olmanın yolu her duruma, soruya ve koşula hazırlıklı olmaktır.